Адам (да) е саг (ва/я) (эрс: Челове́к) — хьаькъал дола социальни дийнат. Саг юкъара-тархьаран дера а, культура а субъект[1]. Лаьтта дуне тIа сага къаьстта йола белгало хьагойташ долча цун аматех да: сакхетам, уйла е торо хилари, лоIаме хоржам беи ше даьрах бехктокхам тIаэца могаш хилари, моральни хетараш шийга долаш хилари.

Адама белгалонашТоаде

Адамах лаьца йоазонца сурт оттадеш белгалдоах:

  • ше Ӏодеча хана из дӀаӀема ца хилар (биол. неприспособленность);
  • къаьстта цхьа дийнат санна да́харгдолаш цун маьжений специализаци ца хилар;
  • къахьегама кечалаш, цӀи хьае а царца пайда эца а магар
  • къамаьл де магар
  • хетамаши, Ӏадаташи хилар

Адамлен цхьаь цаӀ дийнат довзац сагá санна уйлае, керасти де, дари де, тешал де, лархӀа, хета, дог даха, сатувса могаш, цун санна ший лергволга ховш хилар, ве́ла хáр, ший лаьрхӀар дӀакхоачашде аьттув балар долаш[2]. Адамо гонахьара дуне а ший а тохк, хувц, культура дегӀайоалаю ший тархьар хьакхолл.

Сага дух, из хьавалар, цун Ӏалашо, дунен чу цо дӀалоаца дакъа философиеи, динаи, Ӏилмаи, исбахьаленои тохк[1].

Различают не менее четырёх подходов к рассмотрению понятия человек:

  1. человек разумный как биологический вид,
  2. человек как нечто, выходящее за рамки живого мира и в значительной степени противостоящее ему,
  3. человек как человечество в целом,
  4. человек как индивид, личность[2].

Дешай хьада́ларТоаде

Адам яха дош, хьагучох, ше мел вола саг шийх хьаваьннача А́дам пайхамара цӀерах хьадаьннад. Башхало хьааларгахьа я: саг хилча - хьалхара «а» лоаца долаш оал — «ă», «æ», хӀаьта пайхамара цӀи дӀаьхчунца оал — «а́».

ТӀаккха «саг» яха дош хьадаьннад са яхачох.

ГӀалгӀай кицаши а́ларашиТоаде

ТIатовжамашТоаде

  1. 1,0 1,1 [1] Ло:Книга:БЭС
  2. 2,0 2,1 Человек. Новая философская энциклопедия. Институт Философии Российской Академии Наук (2007—2010). ТIехьара хьажар хиннад 21 АьрхӀий 2015.