Лáьтта (эрс: Земля́, ингал: Earth) — кхоалагIа дуне да Малхагахьара хьалоархIаш хилча. Боарамга диллача из пхелагIа да Малха гоннахьа кхестача дуненашта юкъе. Эрсий меттала цох Мир, Голубая планета оал[1][2][3], иштта наггахьа оал Терра (лат: Terra). Шийна тIа дийнаташ долча Айлама хIамаех сага Лаьтта мара довзац.

Лаьтта

Iилмо хьагойт Лаьтта хьахинналга 4,54 миллиард гаргга шу хьалха[4][5][6][7], кхы дуккха ца говш хьахиннад цун цаI мара доаца новкъар а — Бутт. Вáхар Лаьтта тIа хьахиннад иштта 4,54 миллиард гаргга шу хьалха.

Цу хана денз Лаьттан биотIéхар-Iанаро лоадаме хийцад тIехар-Iи а, кхыдола абиотически фактораш а. Уж бахьан долаш аэробни дийнаташ дIа-хьа даржарца дуккхахиннад, озона тIоа а (озоновый слой) хьахиннаб. Цу тIайво Лаьттан магнитни полеца цхьана вáхара зене йолча маьлха радиацен низ лаьгIбу.

Лаьттан тIехен гаргга 70,8 % дIалоац Дунен океано[8], йихедисса тIехен дáкъа дIалоац гIараши гIайренаши. ГIараш (материкаш) тIа да дóда хиши, Iáмаши, лаьтта кIалхара хиши, шанаши. Дунен океанаца цхьанна цар лоаттаю хинтIехар-Iи.

ТIатовжамТоаде

  1. ru:European Space Agency. Exploring the Water Cycle of the 'Blue Planet': The Soil Moisture and Ocean Salinity (SMOS) mission // ESA Bulletin. С. 6–15
  2. Лебедев Л., Лукьянов Б., Романов А. Сыны голубой планеты. Издательство политической литературы. 1971. С. 328
  3. Герман Титов. Голубая моя планета. Воениздат, 1973. С. 240
  4. Dalrymple, G. Brent. The Age of the Earth. — California: Stanford University Press, 1994. — ISBN 0-8047-1569-6.
  5. Newman, William L. Age of the Earth. Publications Services, USGS (9 Баьцамеа 2007). ТIехьара хьажар хиннад 20 Михий 2007. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура 19 Чан-тар 2013.
  6. Dalrymple, G. Brent (2001). «The age of the Earth in the twentieth century: a problem (mostly) solved». Geological Society, London, Special Publications 190 (1): 205–221. DOI:10.1144/GSL.SP.2001.190.01.14. Bibcode2001GSLSP.190..205D.
  7. Stassen, Chris. The Age of the Earth. TalkOrigins Archive (10 Михий 2005). ТIехьара хьажар хиннад 30 Чан-тар 2008. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура 8 Мяцхали 2012.
  8. "Femto"