Аьлбоарз

Кавказера лоам

Аьлбоарз (эрс: Эльбру́с, къар.-малкъ. Минги-Тау, гӀаьб.-чер. Iуащхьэмахуэ) — стратолелхалоам ба[4] Кавказе багIаш (5642 м. фордал лакхагIа) — эггара лакхагIа лоаман бухь ба Россе Федераце. Цхьачара Аьлбоарзах эггара лакхагIа лоаман бухь ба аьнна оал ерригача Европе, амма ишта аьлча нийса хургда нагахьа санна Европани Азени гIай Керттерча Кавказа довкъа тIагIолла до́далга вай хьатIаэцаш дале (масала, ишта лоархI Америке). Цхьабакъда Европе дукхагIа даьржа да Европани Азени гIай Кумо-Манычски таьӀа моттига тIагIолла до́далга, цудухь ишта лоархӀаш хилча Аьлбоарз Азе багӀ, хӀаьта Европан эггара лакхагIа бухь ба альпий лоам Монблан. Дунен доакъой эггара лакхагIа долча бовхьашта юкъехьош ба Аьлбоарз («ВорхӀ бухь»).

Аьлбоарз
къар.-малкъ. Минги тау
Mount Elbrus May 2008.jpg
Гумбаши яхача моттигера гуш дола Аьлбоарза куц
Экамаш
Лелхалоаман кепСтратолелхалоам 
Хьахинна мур250 - 30 эзар шу 
ТӀеххьара эккхар5120 гаргга шу хьалха 
ЛакхагӀара моттиг
Йизза лакхал5642[3] м
Относительни лакхал4741 метр
Юххьашха саг тӀаваларМалхбоалера бухь: 1829 шера, Баьцамеа (кӀимарс) 22 дийнахьа, К. Хаширов[1][2]
Малхбузера бухь: 1874 шера, Баьцамеа (кӀимарс) 28 дийнахьа, Ф. Гроув, Ф. Гарднер[en], Х. Уокер, П. Кнубел, А. Соттаев 
БагӀа моттиг
43°20′45″ с. ш. 42°26′55″ в. д.HGЯO
Паччахьалкхе
Лоамий ражКавказа лоамаш 
ДукъЙоккха Кавказ и ОагӀоцара дукъ[d]

  • VOGRIPA79
  • GVP214010
  • GeoNames563532
Commons-logo.svg Аудио, фото и видео

БелгалдаккхарТоаде

  1. По поводу национальности и точного написания имени и фамилии первовосходителя существуют расхождения (Килар/Чилар, Хаширов/Хачиров). Есть версии, что он мог быть кабардинцем (Чилар Хаширов) или карачаевцем, и его правильнее называть Хилар Хачиров. О том, что Хилар Хачиров был карачаевцем см. например Радде Г. И. Кавказский хребет // Живописная Россия. Т. 9. Кавказ, СПб., 1883. С. 142.
  2. В книге И. М. Мизиева «Следы на Эльбрусе (тIакхача вIаштехьа доаца тIатовжам — тархьар). ТIехьара хьажар хиннад 30 Села 2007. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура 30 Михий 2007.» (2000 год) он также приписывается к карачаевским проводникам, но там его имя пишут как Килар.
  3. Elbrus, Russia (ингл.). Peakbagger.com. ТIехьара хьажар хиннад 6 Баьцамеа 2015.
  4. Elbrus : Ло:¦[англ.] // Global Volcanism Program. — Smithsonian Institution.